Paramaribo - Nederland moet met een gepaste verklaring komen voor de behandeling die minister Gregory Rusland van Natuurlijke Hulpbronnen te beurt viel vorige week dinsdag op Schiphol. Het ministerie van Buitenlandse Zaken (Buza) heeft gisteren per ommegaand om schriftelijke opheldering gevraagd aan minister Ernst Hirsch Ballin.

“Ik wacht op antwoord. Ik benader de situatie zakelijk, ja.Ik wil weten waar we aan toe zijn”, reageert Buza-minister Lygia Kraag- Keteldijk. Ze verduidelijkt dat na de diverse missers met Surinaamse bewindslieden op Schiphol, Suriname en Nederland afspraken  hebben gemaakt over de behandeling van gezagdragers, onder wie ministers. Deze wijze van controle was niet overeengekomen en ze wil  nu weten of het akkoord nog overeind staat. Nederland heeft tot gisteren officieel niet gereageerd.

“Ik was zeer verrast toen ik vernam wat minister Rusland was overkomen”, geeft  Kraag- Keteldijk aan. Na de afspraken hebben er enige tijd geen incidenten plaatsgevonden. Na dit nieuw incident wil de bewindsvrouw duidelijkheid. “Ik wil niet dat een andere minister dit overkomt.” Rusland had volgens haar kunnen weigeren, maar  ze weet niet hoe het natraject eruit zou hebben gezien als geweigerd was hem te vervoeren naar Suriname. In elk geval is er geen verstoring opgetreden in de diplomatieke relatie, daar het antwoord van Nederland wordt afgewacht. Een termijn hiervoor is niet bepaald.

Rusland zegt desgevraagd dat Hirsch Ballin, die hem net als ambassadeur Aart Jacobi direct bij zijn aankomst op Zanderij belde, later heeft verzekerd dat de formele Nederlandse verklaring binnenkort volgt. Intussen hebben de topfunctionarissen overvloedig hun verontschuldigingen aangeboden, ook via justitieminister Chandrikapersad Santokhi die frequent beleidsoverleg voert met Nederland. Toegegeven is dat de wijze van controle “onjuist” was. “De excuses zijn geaccepteerd”, stelt Rusland toegeeflijk, maar hij wacht ook de officiële reactie van Nederland af.

Rusland weet dat het niet de eerste keer is dat bewindslieden uit Suriname op “onjuiste” wijze zijn behandeld door controle-autoriteiten op de Nederlandse luchthaven. Suriname zal dan ook afhankelijk van de reactie een standpunt innemen in deze kwestie. Het besluit van het Nationale Coördinatie Terreurbestrijding op Schiphol om toch fysieke visitatie te verrichten verwerpt hij des temeer daar het protocol dat de minister begeleidde, de man erop heeft gewezen dat die wijze van controle niet op bewindslieden en diplomaten kan worden uitgevoerd. Ook functionarissen van KLM en de Surinaamse ambassade protesteerden tevergeefs.

Onbegrijpelijk voor Rusland is dat, nadat hij zijn riem en schoenen had uitgetrokken en het alarm van de scan niet meer aansloeg, de man toch doorzette. Hij stemde toe omdat het KLM-vliegtuig al twintig minuten vertraging had en hij de passagiers niet meer oponthoud wilde bezorgen, en er ook bergen werk op hem lagen te wachten in Suriname. De bewindsman benadrukt dat het in deze niet gaat om de beruchte honderdprocentcontrole die bij binnenkomst van Nederland wordt uitgevoerd. Bij vertrek van passagiers wordt een zoektocht ingesteld naar merendeels wapens en explosieven.

Ex-minister en parlementariër Guno Castelen werd in 2004 net als zijn opvolgster Alice Amafo in 2006, ook onderworpen aan de honderdprocentcontrole. De toenmalige ambassadeur Henk Soeters had daarna Suriname verzekerd dat er verbetering zou volgen, daar het luchthavenpersoneel getraind wordt in omgangsvormen en de informatievoorziening was opgevoerd.-.